Khớp Giãn Nở Là Gì? Cấu Tạo, Nguyên Lý Và Ứng Dụng

Khớp Giãn Nở Là Gì Cấu Tạo, Nguyên Lý Và Ứng Dụng

Khớp giãn nở là thiết bị lắp trên đường ống để hấp thụ chuyển vị do nhiệt độ, áp suất và rung nhỏ gây ra. Nhờ phần thân đàn hồi, khớp cho phép ống dài ra, co lại hoặc lệch nhẹ mà không làm hỏng ống, mối hàn, mặt bích và thiết bị. Hãy cùng Nhật An Khang tìm hiểu chi tiết về loại thiết bị này qua bài viết bên dưới.

Khớp Giãn Nở Là Gì?

Khớp giãn nở (tiếng anh: expansion joint) là đoạn nối mềm đặt giữa hai đoạn ống. Khi nhiệt độ môi chất thay đổi, ống kim loại giãn ra hoặc co lại. Nếu hai đầu ống bị giữ cứng, sự thay đổi chiều dài này sinh ứng suất lên ống, mối hàn, mặt bích và thiết bị như bơm, van. Khớp giãn nở nhận phần chuyển vị đó thay cho đường ống. Theo vật liệu, khớp chia thành ba nhóm:

  • Ống xếp kim loại: dùng các nếp gấp thành mỏng, thường bằng inox 321 hoặc 316L. Đây là loại thường gặp trong đường ống công nghiệp và là trọng tâm của bài này.
  • Cao su: chủ yếu giảm ồn và rung ở bơm, chiller, máy móc chuyển động.
  • Vải: hấp thụ chuyển vị ở áp suất thấp, dùng cho ống dẫn khí và khí thải.
Khớp Giãn Nở Là Gì
Khớp Giãn Nở Là Gì

Cấu Tạo Của Khớp Giãn Nở

Khớp giãn nở kim loại gồm năm nhóm chi tiết chính sau:

  • Ống xếp (bellows): Phần tử linh hoạt gồm các nếp gấp thành mỏng, hấp thụ chuyển vị.
  • Đầu nối: Mặt bích hoặc đầu hàn nối với đường ống.
  • Ống lót dòng (liner): Bảo vệ ống xếp khỏi xói mòn và dòng rối.
  • Thanh giằng, thanh hạn vị: Kiểm soát chuyển vị và chịu lực đẩy.
  • Vỏ che: Bảo vệ ống xếp khỏi va chạm cơ học.
Cấu Tạo Của Khớp Giãn Nở
Cấu Tạo Của Khớp Giãn Nở

Nguyên Lý Hoạt Động Khớp Giãn Nở

Khớp giãn nở hoạt động nhờ các nếp gấp của ống xếp biến dạng đàn hồi để hấp thụ chuyển vị của ống. Quá trình diễn ra qua ba bước:

  • Nhiệt độ thay đổi: ống dài ra hoặc co lại giữa hai điểm neo.
  • Ống xếp biến dạng: các nếp gấp nén, giãn hoặc uốn để hấp thụ chuyển vị.
  • Neo và dẫn hướng giữ khớp đúng hướng: khớp chỉ chịu đúng chuyển vị đã thiết kế.

Khớp hấp thụ ba kiểu chuyển vị: dọc trục (nén hoặc kéo giãn theo trục ống), ngang (lệch vuông góc với trục) và góc (xoay quanh một điểm). Xoắn quanh trục ống không phải chuyển vị được định mức, và ống xếp hầu như không chịu được xoắn.

Nguyên Lý Hoạt Động Khớp Giãn Nở
Nguyên Lý Hoạt Động Khớp Giãn Nở

Phân Loại Khớp Giãn Nở Phổ Biến

Khớp Ống Xếp Đơn

  • Đặc điểm nổi bật: Chỉ gồm một ống xếp và đầu nối, biến dạng theo mọi hướng mà ống xếp cho phép. Khi không có thanh giằng, lực đẩy phải được neo chính chịu.
  • Ứng dụng: Đoạn ống thẳng giữa hai điểm neo, hấp thụ giãn nở dọc trục.
Khớp Ống Xếp Đơn
Khớp Ống Xếp Đơn

Khớp Universal ( hai ống xếp, có ống giữa)

  • Đặc điểm nổi bật: Gồm hai ống xếp chiều dài bằng nhau ngăn cách bởi một ống giữa, loại tiêu chuẩn không dùng thanh giằng nên phải neo đường ống đúng cách. Tăng khoảng cách giữa hai ống xếp sẽ tăng khả năng hấp thụ chuyển vị ngang.
  • Ứng dụng: Tuyến ống cần hấp thụ chuyển vị ngang lớn.
Khớp Universal
Khớp Universal

Khớp Universal Có Thanh Giăng

  • Đặc điểm nổi bật: Thanh giằng chịu toàn bộ lực đẩy do áp suất, không cần neo chính trên đoạn ống, cho phép chuyển vị ngang nhưng không cho nén hoặc giãn dọc trục. Thanh giằng không thay thế được hệ thống dẫn hướng cho đường ống bên cạnh.
  • Ứng dụng: Vị trí khó đặt neo chính, tuyến có chuyển vị ngang.
Khớp Universal Có Thanh Giăng
Khớp Universal Có Thanh Giăng

Khớp Cân Bằng Áp

  • Đặc điểm nổi bật: Có thêm ống xếp cân bằng để gần như triệt tiêu lực đẩy lên các neo và được EJMA công nhận. Dạng cút có thể hấp thụ cả nén dọc trục lẫn lệch ngang.
  • Ứng dụng: nơi không gian không cho phép đặt neo chính.
Khớp Cân Bằng Áp
Khớp Cân Bằng Áp

Ưu Điểm Và Nhược Điểm Khớp Giãn Nở

Ưu điểm:

  • Hấp thụ giãn nở nhiệt, rung và sai lệch nhỏ mà ống cứng không chịu được.
  • Dùng được ở những nơi vòng giãn nở không phù hợp hoặc không thực tế.
  • Có nhiều kiểu cho các chuyển vị khác nhau, loại cân bằng áp giảm đáng kể tải lên neo.
  • Bảo vệ ống, mặt bích và thiết bị khỏi ứng suất nhiệt.

Nhược điểm:

  • Áp suất sinh lực đẩy lên khớp nên cần neo chính hoặc thanh giằng.
  • Vẫn cần hệ thống dẫn hướng đường ống, kể cả khi dùng thanh giằng.
  • Không chịu được xoắn quanh trục ống.
  • Hư hỏng thường diễn ra âm thầm, nên cần kiểm tra định kỳ thanh giằng, thanh hạn vị, bản lề, neo và dẫn hướng.
  • Chọn sai loại hoặc sai chuyển vị dẫn đến hỏng sớm, ví dụ dùng khớp cao su thay khớp kim loại cho giãn nở nhiệt.
Ưu Điểm Và Nhược Điểm Khớp Giãn Nở
Ưu Điểm Và Nhược Điểm Khớp Giãn Nở

Ứng Dụng Của Khớp Giãn Nở

  • Máy bơm, chiller: giảm rung và ồn, chịu được búa nước, hạn chế nứt ống do rung.
  • Hệ thống hơi nóng, lò hơi: hấp thụ sự co giãn dài của ống khi nhiệt độ cao.
  • HVAC: giảm rung lắc và tiếng ồn ở bơm nước lạnh trong tòa nhà thương mại.
  • Hóa chất, dầu khí: chống ăn mòn và chịu áp lực bằng ống xếp inox, cần kiểm tra định kỳ để tránh rò rỉ.
  • Nhà máy điện, thép, công nghiệp nặng: hấp thụ chuyển vị lớn theo nhiều hướng.
  • Ống dẫn khí, khí thải: hấp thụ chuyển vị ở áp suất thấp.

Xem thêm: So Sánh Khớp Chống Rung Và Khớp Giãn Nở

Ứng Dụng Của Khớp Giãn Nở
Ứng Dụng Của Khớp Giãn Nở

Câu Hỏi Thường Gặp Khớp Giãn Nở

Khớp giãn nở và khớp bù giãn nở có phải một không?

Cùng một loại thiết bị. Hai tên gọi được dùng song song, “bù” nhấn mạnh việc bù lại phần chuyển vị của ống.

Khớp giãn nở có cần lắp cho mọi đường ống không?

Không. Chỉ cần khi chuyển vị do nhiệt độ hoặc áp suất đủ lớn để gây ứng suất lên ống và thiết bị. Mức cần thiết do người thiết kế hệ thống tính toán.

Khớp giãn nở cao su dùng được với hơi nước không?

Tùy giới hạn nhiệt độ và áp suất của model. Hơi nước nhiệt độ cao thường cần ống bù kim loại. Cần đối chiếu thông số nhà sản xuất trước khi chọn.

Khớp giãn nở có thay được gối đỡ ống không?

Không. Khớp chỉ hấp thụ chuyển vị, đường ống vẫn cần gối đỡ, điểm cố định và gối dẫn hướng.

Khớp giãn nở giúp đường ống an toàn trước giãn nở nhiệt, nhưng chỉ hiệu quả khi chọn đúng loại, tính đúng chuyển vị, và neo, dẫn hướng đúng cách. Nhật An Khang tin rằng qua bài viết này có thể dễ dàng lựa chọn thiết bị phù hợp với hệ thống của mình.

Nhật An Khang Đại Lý Phân Phối Van Công Nghiệp Chính Hãng Và Uy Tín

Công ty Nhật An Khang với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực van công nghiệp và các thiết bị đo lường chúng tôi tự hào là một trong những đơn vị cung cấp các giải pháp toàn diện từ tư vấn, hỗ trợ, cung cấp thiết bị một cách chỉnh chu nhất.

Nhật An Khang là nhà phân phối chính hãng của nhiều thương hiệu van công nghiệp nổi tiếng thế giới như YNV, SOY, HELS, AUTOMA, BVALVE,… không chỉ là sản phẩm đa dạng mà còn cung cấp đầy đủ chính hãng CO-CQ, đảm bảo giá cạnh tranh nhất.

Hãy để Công ty Nhật An Khang mang đến sự yên tâm cho bạn. Chúng tôi cam kết về chất lượng sản phẩm. Chúng tôi cũng đảm bảo sự tận tâm từ dịch vụ. Mục đích là để tối ưu nhất cho cơ quan, doanh nghiệp của bạn.

CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT NHẬT AN KHANG

  • Website chính thức: https://nakvalve.com.vn/
  • Hotline: 0906 392 003
  • Đ/c: 102/87/3 Lê Văn Thọ, Phường 11, Quận Gò Vấp, TP. HCM

Bài viết liên quan

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hotline
Zalo Messenger