Thiết Bị Đo Lưu Lượng Là Gì? Phân Loại Và Cách Chọn

Thiết Bị Đo Lưu Lượng Là Gì Phân Loại Và Cách Chọn

Thiết bị đo lưu lượng là thiết bị đo lượng chất lỏng, khí hoặc hơi chảy qua một tiết diện đường ống trong một đơn vị thời gian, đồng thời có thể cộng dồn tổng lượng đã chảy qua. Các nguyên lý phổ biến gồm cơ học, chênh áp, điện từ, siêu âm, xoáy và nhiệt. Hãy cùng Nhật An Khang tìm hiểu rõ về thiết bị này qua bài viết bên dưới .

Thiết Bị Đo Lưu Lượng Là Gì?

Thiết bị đo lưu lượng ( Flow Meter) cho biết lưu lượng tức thời, ví dụ tính bằng m³/h và thường cả tổng lưu lượng. Trong công nghiệp, các số liệu này dùng để giám sát quá trình sản xuất, kiểm soát chất lượng, tính chi phí nước và năng lượng, đồng thời làm tín hiệu điều khiển cho van hoặc bơm. Được chia 2 loại lưu lượng:

  • Lưu lượng thể tích (Q): thể tích môi chất đi qua trong một đơn vị thời gian, tính theo Q = A × v, trong đó A là diện tích mặt cắt ống và v là vận tốc trung bình của dòng. Đơn vị thường dùng: m³/h, L/s.
  • Lưu lượng khối lượng (ṁ): khối lượng môi chất đi qua trong một đơn vị thời gian, tính theo ṁ = ρ × Q, với ρ là khối lượng riêng. Đơn vị thường dùng: kg/h, t/h.

Với nước ở điều kiện ổn định, hai giá trị này gần như tỷ lệ cố định. Với khí và hơi, khối lượng riêng thay đổi theo áp suất và nhiệt độ, nên cùng một lưu lượng thể tích có thể ứng với lượng khối lượng khác nhau. 

Thiết Bị Đo Lưu Lượng Là Gì
Thiết Bị Đo Lưu Lượng Là Gì

Cấu Tạo Thiết Bị Đo Lưu Lượng

Thiết bị đo lưu lượng thường gồm phần tử cảm biến gắn với dòng chảy và bộ chuyển đổi xử lý tín hiệu. Bộ phận cảm biến thay đổi theo nguyên lý:

  • Chênh áp: Phần tử sơ cấp (tấm orifice, ống Venturi) và thiết bị đo chênh áp
  • Điện từ: Ống đo tạo từ trường và đo điện áp cảm ứng khi lưu chất dẫn điện chảy qua
  • Xoáy (vortex): Thân cản đặt trong dòng chảy và bộ phát hiện dao động áp suất phía sau
  • Tuabin: Rotor quay theo vận tốc dòng và bộ đếm vòng quay
  • Siêu âm: Các đầu dò gửi và nhận tín hiệu siêu âm qua lưu chất
  • Coriolis: Ống rung và cảm biến phát hiện độ lệch của ống do lưu chất gây ra
Cấu Tạo Thiết Bị Đo Lưu Lượng
Cấu Tạo Thiết Bị Đo Lưu Lượng

Nguyên Lý Hoạt Động Thiết Bị Đo Lưu Lượng

Mỗi loại thiết bị đo lưu lượng dựa trên một hiện tượng vật lý khác nhau.

  • Chênh áp: suy ra lưu lượng từ độ sụt áp qua một vật cản đã biết kích thước, như tấm orifice hoặc ống Venturi, dựa trên nguyên lý Bernoulli.
  • Điện từ: dựa trên định luật cảm ứng điện từ Faraday. Chất lỏng dẫn điện chuyển động trong từ trường sinh ra điện áp cảm ứng, từ đó suy ra vận tốc dòng.
  • Xoáy (vortex): thân cản trong dòng chảy sinh ra các xoáy, và thiết bị đếm dao động áp suất phía sau thân cản.
  • Tuabin: rotor quay tỷ lệ với vận tốc dòng, thiết bị đếm số vòng quay.
  • Siêu âm: gửi tín hiệu siêu âm qua lưu chất theo hai phương pháp là thời gian truyền (transit-time) hoặc Doppler.
  • Coriolis: rung một ống và đo độ lệch do lưu chất gây ra để xác định trực tiếp lưu lượng khối lượng.
Nguyên Lý Hoạt Động Thiết Bị Đo Lưu Lượng
Nguyên Lý Hoạt Động Thiết Bị Đo Lưu Lượng

Phân Loại Thiết Bị Đo Lưu Lượng Phổ Biến

Đồng Hồ Đo Lưu Lượng Điện Từ

  • Đặc điểm nổi bật: không có bộ phận chuyển động và gần như không gây sụt áp, nên thích hợp khi cần tiết kiệm năng lượng như nước làm mát. Hạn chế là chỉ đo được chất lỏng dẫn điện, không đo được dầu, hydrocarbon hay khí.
  • Ứng dụng: nước, nước thải, bùn nhão.
Đồng Hồ Đo Lưu Lượng Điện Từ
Đồng Hồ Đo Lưu Lượng Điện Từ

Đồng Hồ Đo Lưu Lượng Nước

  • Đặc điểm nổi bật: là nhóm đồng hồ chia theo lưu chất, không theo một nguyên lý riêng. Nước sạch thường dùng loại cơ dạng tuabin; nước thải và nước có cặn thường dùng loại điện từ, vì không có bộ phận chuyển động và không gây sụt áp đáng kể; đường ống lớn có thể dùng siêu âm kẹp ngoài để không phải cắt ống.
  • Ứng dụng: cấp thoát nước, nước làm mát, xử lý nước thải và đo nước tiêu thụ trong nhà máy.
Đồng Hồ Đo Lưu Lượng Nước
Đồng Hồ Đo Lưu Lượng Nước

Lưu Lượng Kế Siêu Âm

  • Đặc điểm nổi bật: không xâm lấn và không phụ thuộc độ dẫn điện, đo được cả chất lỏng lẫn khí. Loại thời gian truyền cần lưu chất sạch và đồng nhất, còn loại Doppler phù hợp với nước bẩn có hạt lơ lửng.
  • Ứng dụng: đường ống lớn, nơi dùng loại kẹp ngoài để không phải cắt ống.
Lưu Lượng Kế Siêu Âm
Lưu Lượng Kế Siêu Âm

Đồng Hồ Xoáy (vortex)

  • Đặc điểm nổi bật: không có bộ phận chuyển động, đo được hơi, khí và chất lỏng. Độ chính xác bị hạn chế ở lưu lượng thấp.
  • Ứng dụng: nhà máy điện, hệ thống lò hơi và phân phối hơi HVAC.
Đồng Hồ Xoáy (vortex)
Đồng Hồ Xoáy (vortex)

Ưu Điểm Và Nhược Điểm Thiết Bị Đo Lưu Lượng

Ưu điểm:

  • Có nhiều nguyên lý để chọn đúng loại cho từng lưu chất: nước, hơi, khí, bùn, chất nhớt.
  • Một số loại không có bộ phận chuyển động nên ít bảo trì, như điện từ và xoáy.
  • Một số loại không xâm lấn, lắp ngoài ống, như siêu âm kẹp ngoài.
  • Đo được cả lưu lượng thể tích lẫn lưu lượng khối lượng tùy nhu cầu.

Nhược điểm:

  • Mỗi loại bị giới hạn theo lưu chất: điện từ chỉ đo chất lỏng dẫn điện, siêu âm thời gian truyền cần lưu chất sạch và đồng nhất.
  • Đồng hồ chênh áp dễ bị tắc, đồng hồ xoáy kém chính xác ở lưu lượng thấp.
  • Coriolis đắt và nhạy với điều kiện lắp đặt.
  • Chọn sai loại hoặc sai kích thước làm sai số lớn.
Ưu Điểm Và Nhược Điểm Thiết Bị Đo Lưu Lượng
Ưu Điểm Và Nhược Điểm Thiết Bị Đo Lưu Lượng

Ứng Dụng Thiết Bị Đo Lưu Lượng

Lưu chất quyết định loại thiết bị, nên ứng dụng được chia theo lưu chất.

  • Nước và nước thải: đồng hồ điện từ cho chất lỏng dẫn điện và bùn; nước bẩn có thể dùng điện từ hoặc siêu âm Doppler.
  • Hơi nóng, lò hơi: đồng hồ xoáy hoặc chênh áp, dùng trong nhà máy điện, lò hơi và phân phối hơi HVAC.
  • Khí nén, khí công nghiệp, khí tự nhiên: siêu âm, xoáy và chênh áp thường dùng để đo khí, còn Coriolis và nhiệt đo khối lượng khí trực tiếp..
  • Dầu khí: nhiều loại tùy lưu chất, gồm Coriolis, siêu âm, điện từ, tuabin và chênh áp.
  • Đường ống lớn: điện từ hoặc siêu âm kẹp ngoài.
Ứng Dụng Thiết Bị Đo Lưu Lượng
Ứng Dụng Thiết Bị Đo Lưu Lượng

Câu Hỏi Thường Gặp Thiết Bị Đo Lưu Lượng

Thiết bị đo lưu lượng và đồng hồ đo lưu lượng có khác nhau không?

Cùng một nhóm. “Thiết bị đo lưu lượng” là cách gọi rộng, “đồng hồ đo lưu lượng” thường chỉ loại có hiển thị tại chỗ.

Có loại đồng hồ đo lưu lượng dùng được cho mọi môi chất không?

Không. Mỗi nguyên lý có giới hạn riêng, ví dụ loại điện từ chỉ đo chất lỏng dẫn điện. Cần chọn theo môi chất và điều kiện làm việc.

Vì sao đo lưu lượng khí và hơi cần thêm áp suất, nhiệt độ?

Vì khối lượng riêng của khí và hơi thay đổi theo áp suất và nhiệt độ. Cần giá trị này để quy đổi hoặc bù cho lưu lượng khối lượng đúng.

Thiết bị đo lưu lượng có cần đoạn ống thẳng không?

Nhiều loại cần. Chiều dài đoạn ống thẳng phụ thuộc loại thiết bị và đường kính ống, nên theo khuyến nghị của nhà sản xuất.

Bao lâu nên hiệu chuẩn thiết bị đo lưu lượng?

Theo khuyến nghị của nhà sản xuất và yêu cầu của hệ thống quản lý chất lượng hoặc quy định đo lường nếu số liệu dùng để thanh toán.

Thiết bị đo lưu lượng giúp kiểm soát và thanh toán nước, hơi, khí, nhưng chỉ chính xác khi chọn đúng nguyên lý theo lưu chất. Trước khi chốt, hãy xác định lưu chất, dải lưu lượng, áp suất, nhiệt độ và kích thước ống. Nhật An Khang tin rằng qua bài viết này bạn sẽ dễ dàng lựa chọn thiết bị phù hợp với hệ thống của mình.

Nhật An Khang Đại Lý Phân Phối Van Công Nghiệp Chính Hãng Và Uy Tín

Công ty Nhật An Khang với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực van công nghiệp và các thiết bị đo lường chúng tôi tự hào là một trong những đơn vị cung cấp các giải pháp toàn diện từ tư vấn, hỗ trợ, cung cấp thiết bị một cách chỉnh chu nhất.

Nhật An Khang là nhà phân phối chính hãng của nhiều thương hiệu van công nghiệp nổi tiếng thế giới như YNV, SOY, HELS, AUTOMA, BVALVE,… không chỉ là sản phẩm đa dạng mà còn cung cấp đầy đủ chính hãng CO-CQ, đảm bảo giá cạnh tranh nhất.

Hãy để Công ty Nhật An Khang mang đến sự yên tâm cho bạn. Chúng tôi cam kết về chất lượng sản phẩm. Chúng tôi cũng đảm bảo sự tận tâm từ dịch vụ. Mục đích là để tối ưu nhất cho cơ quan, doanh nghiệp của bạn.

CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT NHẬT AN KHANG

  • Website chính thức: https://nakvalve.com.vn/
  • Hotline: 0906 392 003
  • Đ/c: 102/87/3 Lê Văn Thọ, Phường 11, Quận Gò Vấp, TP. HCM

Bài viết liên quan

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hotline
Zalo Messenger