Các lỗi van bướm thường gặp nhất gồm rò rỉ khi đóng, kẹt khó đóng mở, rò rỉ tại trục, đĩa van mòn hoặc biến dạng, và tiếng ồn hoặc rung bất thường. Để khắc phục hiệu quả, cần xác định đúng nguyên nhân trước khi sửa chữa hoặc thay thế. Hãy cùng Nhật An Khang phân tích các lỗi van bướm thường gặp qua bài viết bên dưới.
Tổng Quan Các Lỗi Van Bướm
Trong quá trình vận hành, van bướm có thể phát sinh nhiều dạng sự cố tùy thuộc vào môi chất, áp suất, nhiệt độ, tần suất đóng mở, chất lượng lắp đặt và điều kiện làm việc thực tế. Các lỗi thường gặp nhất gồm:
- Rò rỉ khi đóng: Van vẫn cho môi chất đi qua dù đã ở trạng thái đóng hoàn toàn.
- Rò rỉ tại trục van: Môi chất thoát ra quanh vị trí phớt làm kín trục.
- Kẹt hoặc khó đóng mở: Trục van, đĩa van hoặc bộ truyền động hoạt động không bình thường.
- Đĩa van bị mòn hoặc biến dạng: Làm giảm khả năng đóng kín và ảnh hưởng đến hiệu suất điều tiết.
- Rung và phát ra tiếng ồn: Thường liên quan đến tốc độ dòng chảy, chênh áp hoặc điều kiện vận hành.
- Gioăng hoặc seat bị lão hóa hoặc bong tróc: Làm giảm khả năng làm kín giữa đĩa van và thân van.

Các Lỗi Van Bướm Thường Gặp Và Cách Khắc Phục Đơn Giản
Van Bướm Bị Rò Rỉ Khi Đóng
Đây là tình trạng van vẫn cho môi chất đi qua dù đã thực hiện thao tác đóng hoàn toàn. Đối với van bướm, hiện tượng này thường liên quan trực tiếp đến đĩa van và seat (gioăng làm kín), là hai bộ phận đảm nhiệm chức năng đóng kín dòng chảy.
Nguyên nhân thường gặp:
- Seat bị mòn, lão hóa hoặc không tương thích với môi chất, nhiệt độ vận hành.
- Đĩa van không đóng kín hoàn toàn do trục van bị lệch tâm.
- Cặn bẩn hoặc tạp chất mắc kẹt giữa đĩa van và seat.
- Đĩa van chưa quay đủ góc 90 độ để đóng kín hoàn toàn.
Cách khắc phục:
- Vệ sinh đĩa van và seat nếu do cặn bẩn, còn với cặn bám cứng hãy tháo van để vệ sinh và kiểm tra vết xước trên seat và mép đĩa.
- Van chưa đóng hết hành trình nên kiểm tra và điều chỉnh lại cơ cấu truyền động hoặc tay quay.
- Kiểm tra độ đồng tâm của trục buộc đĩa phải nằm giữa seat khi đóng, nếu lệch hãy căn chỉnh lại. Còn với van có bộ truyền động, chỉnh lại hành trình đóng (limit stop).
- Thay seat mới nếu đã cứng, nứt, biến dạng vĩnh viễn hoặc vật liệu không phù hợp môi chất.
- Van thường xuyên bị rò dù đã sửa chữa, chỉ cần kiểm tra lại việc lựa chọn van và điều kiện vận hành thực tế.

Van Bướm Bị Kẹt, Khó Đóng Mở
Van bướm bị kẹt thường biểu hiện bằng việc tay quay nặng, trục van di chuyển không đều hoặc van không thể đạt hết hành trình đóng, mở.
Nguyên nhân thường gặp:
- Trục van bị ăn mòn hoặc cong
- Cặn bẩn tích tụ quanh đĩa van và seat
- Bộ truyền động (actuator) gặp sự cố đối với van điều khiển
- Đĩa van va chạm với thành ống hoặc vật cản bên trong
- Thiếu bôi trơn tại các điểm chuyển động của trục van
Cách khắc phục:
- Vệ sinh định kỳ vùng quanh đĩa và seat để loại bỏ cặn.
- Kiểm tra bôi trơn trục theo khuyến cáo của hãng. Sử dụng loại mỡ phù hợp tránh tình trạng làm trương nở seat cao su.
- Thay trục nếu bị cong hoặc rỗ nặng, thay bạc lót nếu mòn.
- Kiểm tra bộ truyền động khí nén hoặc điện và các kết nối liên quan.
- Kiểm tra lại kích thước van xem có phù hợp không để tránh tình trạng đĩa van va chạm với thành ống.

Van Bướm Bị Rò Rỉ Tại Trục Van
Rò rỉ tại trục là rò rỉ ra bên ngoài, lưu chất rỉ ra quanh cổ trục. Lỗi này không chỉ gây thất thoát mà còn nguy hiểm khi môi chất là hơi, hóa chất hoặc nước nóng.
Nguyên nhân thường gặp:
- Phớt làm kín trục bị lão hóa, mất độ đàn hồi
- Phớt bị siết không đủ lực hoặc siết quá chặt gây biến dạng
- Trục van bị xước hoặc ăn mòn
- Vật liệu phớt không phù hợp với môi chất hoặc nhiệt độ làm việc
Cách khắc phục:
- Điều chỉnh lại độ siết của phớt bị lỏng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Thay phớt mới khi xuất hiện tình trạng chau cứng, nứt hoặc mắt khả năng làm kín.
- Vệ sinh và kiểm tra lại bề mặt trục van bị bám cặn.
- Trục van bị xước, cong hoặc ăn mòn nghiêm trọng cần phải sửa chữa hoặc thay mới.

Đĩa Van Bị Mòn Hoặc Biến Dạng
Đĩa mòn hoặc biến dạng thường phát triển chậm, thể hiện qua rò rỉ qua seat tăng dần, vết xước hoặc rỗ ở mép đĩa, hoặc đĩa không còn đồng tâm.
Nguyên nhân thường gặp:
- Môi chất có tính ăn mòn hoặc mài mòn cao, như hóa chất, nước biển, bùn và hạt rắn.
- Vận hành với áp suất, nhiệt độ hoặc tốc độ dòng vượt giới hạn của van.
- Vật liệu đĩa và seat không phù hợp môi chất.
- Xâm thực và va đập thủy lực làm hư hại mép đĩa.
Cách khắc phục:
- Đánh giá lại vật liệu đĩa van và seat theo môi chất, nhiệt độ và áp suất thực tế.
- Thay đĩa và seat nếu mòn nặng. Thay đồng bộ để tránh seat mới bị mòn nhanh bởi đĩa đã hỏng.
- Rà soát điều kiện vận hành so với môi chất mài mòn hoặc nhiệt độ cao. Cân nhắc dòng van bướm lệch tâm có khả năng chịu nhiệt và mài mòn tốt hơn.
- Kiểm soát nguồn gây hại bằng cách lắp lọc cặn phía trước van, hạn chế va đập thủy lực khi đóng mở.

Van Bướm Bị Rung Hoặc Phát Ra Tiếng Ồn
Rung và tiếng ồn bất thường có thể là dấu hiệu của điều kiện dòng chảy không phù hợp hoặc van đang làm việc ngoài vùng vận hành tối ưu.
Nguyên nhân thường gặp:
- Chênh áp qua van quá lớn
- Tốc độ dòng chảy cao vượt mức thiết kế
- Van được lựa chọn không phù hợp với kích thước đường ống
- Van thường xuyên hoạt động ở độ mở quá nhỏ gây hiện tượng xâm thực (cavitation)
- Đường ống hoặc giá đỡ không ổn định, gây rung lan truyền đến van
Cách khắc phục:
- Chọn lại kích thước hoặc kiểu van phù hợp nếu đang điều tiết ở góc mở rất nhỏ.
- Kiểm tra giá đỡ ống, rung từ bơm và bu-lông để loại trừ nguyên nhân cơ khí.
- Tránh dùng van bướm điều tiết lâu dài ở góc mở nhỏ với chênh áp lớn.
Xem thêm: Hướng Dẫn Bảo Trì Van Bướm
Các lỗi van bướm cần được xác định đúng nguyên nhân trước khi sửa chữa hoặc thay thế. Kiểm tra định kỳ, vận hành đúng thông số và bảo trì đúng cách sẽ giúp van hoạt động ổn định, kín và bền hơn. Nhật An Khang tin rằng qua bài viết này bạn có thể dễ dàng nhận biết và giải quyết vấn đề khi gặp sự cố với van bướm.
Nhật An Khang Đại Lý Phân Phối Van Công Nghiệp Chính Hãng Và Uy Tín
Công ty Nhật An Khang với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực van công nghiệp và các thiết bị đo lường chúng tôi tự hào là một trong những đơn vị cung cấp các giải pháp toàn diện từ tư vấn, hỗ trợ, cung cấp thiết bị một cách chỉnh chu nhất.
Nhật An Khang là nhà phân phối chính hãng của nhiều thương hiệu van công nghiệp nổi tiếng thế giới như YNV, SOY, HELS, AUTOMA, BVALVE,… không chỉ là sản phẩm đa dạng mà còn cung cấp đầy đủ chính hãng CO-CQ, đảm bảo giá cạnh tranh nhất.
Hãy để Công ty Nhật An Khang mang đến sự yên tâm cho bạn. Chúng tôi cam kết về chất lượng sản phẩm. Chúng tôi cũng đảm bảo sự tận tâm từ dịch vụ. Mục đích là để tối ưu nhất cho cơ quan, doanh nghiệp của bạn.
CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT NHẬT AN KHANG
- Website chính thức: https://nakvalve.com.vn/
- Hotline: 0906 392 003
- Đ/c: 102/87/3 Lê Văn Thọ, Phường 11, Quận Gò Vấp, TP. HCM



